Bugün İsrail’de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından sandıkların kapanmasıyla birlikte ilk sandık çıkış anketleri yayımlandı. Önde gelen televizyon kanallarının paylaştığı anket sonuçları, muhalefetteki Gadi Eisenkot’un bloğunun, iktidardaki koalisyonun önünde olduğunu gösteriyor. Sandık çıkış anketlerine göre hiçbir blok meclis çoğunluğunu elde edemiyor. Mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski İsrail ordusu genelkurmay başkanlarından Gadi Eisenkot arasında başbakanlık için oldukça çekişmeli bir yarış bekleniyordu. Anketler, Netanyahu’nun partisi Likud ile aşırı sağ ve ultra-Ortodoks partileri bir araya getiren bloğun, çoğunluğu elde etmede zorluk yaşayabileceğini ortaya koyuyordu. Başbakan Netanyahu’nun Likud Partisi’nin İsrail Parlamentosu Knesset’teki en büyük tek parti olması öngörülüyor. İsrailli Arap partileri ise tarihi bir düzeyde yüksek sandalye kazandı. Resmi sonuçların açıklanması yerel saatle gece yarısını (TSİ 01.00) bulacak. Ancak toplam oyların yaklaşık yüzde 10’u Perşembe gününe kadar tamamen sayılmamış olacak. Tüm sonuçlar belirlendikten sonra ve tüm siyasi gruplarla yapılacak görüşmelerin ardından, İsrail Cumhurbaşkanı hükümet kurma konusunda en yüksek başarı şansına sahip olduğuna inandığı parti liderine koalisyon oluşturma görevini verecek. Bu süreç haftalar sürebilmektedir. 23 Ekim Cuma günü yayımlanan anketlere göre seçimde hiç ana adayın kesin zafer kazanması beklenmiyordu. Birçok kişi bu seçimi ülke tarihindeki en önemli oylama olarak değerlendirirken, seçime tarihi bir katılım gerçekleşti. Oy verme işleminin sona ermesine iki saat kala sandıklara gidenlerin oranı %66,7 olarak tespit edildi; bu da toplam 7,3 milyon seçmenin bulunduğu ülkede bir rekora karşılık geliyor. Ayrıca bu seçimler, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e düzenlediği saldırıyla başlayan Gazze savaşı sonrasında yapılan ilk seçim oldu. Eisenkot kimdir? Eski ordu komutanı Eisenkot, son otuz yılın büyük kısmında İsrail’i yöneten Netanyahu için beklenmedik bir rakip oldu. Eisenkot siyaset sahnesinde nispeten yeni bir figürdür; 2022 yılında Ulusal Birlik Partisi’nden Knesset’e (İsrail parlamentosu) girdi ve daha sonra ideolojik farklılıklar nedeniyle partiden ayrıldığını ifade etti. Geçen yıl muhalefetin önde gelen isimlerinden ayrılarak kendi merkezci partisi Yashar’ı (“doğru” veya “dürüst” anlamına gelir) kurduktan sonra Eisenkot, seçim yarışında Netanyahu’nun en büyük rakibi haline geldi. Binyamin Netanyahu ise son yıllarda yolsuzluk iddiaları (bu suçlamaları reddediyor) ve 7 Ekim 2023 saldırılarının yönetimine dair eleştirilerle karşı karşıya kalmış durumda. İsrail seçim sistemi nasıl işlemektedir? İsrail parlamentosu Knesset’te toplamda 120 sandalye bulunmaktadır. Bir hükümetin çoğunluğu sağlayabilmesi için en az 61 sandalye edinmesi gerekir. Ülkede nispi temsil sistemi uygulanmakta olup bu nedenle bugüne kadar hükümetler hep çok sayıda partiden oluşan koalisyonlar ile kurulmuştur. Seçimde galibiyet olmaması durumunda siyasi pazarlıkların haftalar veya aylar sürebileceği anlamına gelirken, eğer hiçbir blok çoğunluğu sağlayamazsa azınlık hükümetinin kurulması söz konusu olabilir; bunun da mümkün olmaması durumunda yeniden seçimlere gidilebilir. Böyle bir durumda Netanyahu, yeni seçimler yapılana kadar geçici başbakan olarak görevine devam edecektir.
